Eternit (Asbestli) Çatı Nasıl Yenilenir? Süreç ve Yasal Yükümlülükler

Özellikle eski sanayi tesislerinde, asbest içeren lifli çimento levhalardan yapılmış eternit çatılara hâlâ rastlanıyor. Bu çatılar zamanla kırılganlaşır, çatlar ve su almaya başlar. Ancak eternit çatı yenileme, sıradan bir çatı işinden farklıdır: asbestin sağlık riskleri nedeniyle süreç mevzuatla düzenlenmiştir.

Asbest Neden Tehlikelidir?

Asbest, solunduğunda ciddi akciğer hastalıklarına ve kansere yol açabilen bir liftir. Sağlam ve dokunulmamış eternit levhalar lif yaymaz; ancak kırıldığında, kesildiğinde, delindiğinde veya söküldüğünde havaya lif yayılabilir. Bu nedenle asbestli malzemeyle yapılan her çalışma özel önlem gerektirir.

Mevzuat Ne Diyor?

Türkiye’de asbestle yapılan çalışmalar, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na dayanan Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik ile düzenlenir. Yönetmeliğe göre:

• Asbestle yalnızca söküm, yıkım, tamir, bakım ve uzaklaştırma çalışmalarına izin verilir.
• Bu işler, asbest söküm uzmanı nezaretinde, eğitimli asbest söküm çalışanları tarafından yapılır.
• İşe başlamadan önce bir iş planı hazırlanır ve iş planıyla birlikte Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’ne bildirimde bulunulur.

Bu yüzden eternit sökümü, yetkili ve belgeli ekiplerce yapılması gereken bir iştir; sıradan bir çatı ekibinin yapabileceği bir iş değildir.

Süreç Nasıl İşler?

1. Tespit: Çatı malzemesinin asbest içerip içermediği uzman değerlendirmesiyle, gerekirse numune alınarak belirlenir.
2. İş planı ve bildirim: Söküm işini yapacak yetkili firma iş planını hazırlar ve bildirimi yapar.
3. Söküm: Levhalar kırılmadan, lif yayılmasını önleyecek yöntemlerle sökülür ve paketlenir.
4. Atık yönetimi: Asbestli atıklar ilgili mevzuata uygun şekilde taşınır ve bertaraf edilir.
5. Yeni çatı: Söküm tamamlanan bölgelerde yeni çatı sistemi kurulur.

Söküm ve Yeni Çatıyı Birlikte Planlamak

Eternit sökümü ile yeni çatının kurulması aynı iş programında planlanmalıdır. Aksi halde söküm yapılan bölümler açık kalır ve iç mekân hava koşullarına maruz kalır. Doğru planlamada söküm ve yeni çatı montajı bölge bölge, birbirini takip edecek şekilde yürütülür.

Eternit çatıların yerine genellikle yalıtım ve kaplamayı tek seferde sağlayan sandviç panel tercih edilir. Taşyünü dolgulu paneller yanmaz yapısıyla yangın güvenliği açısından da avantaj sağlar.

Eternit Çatı Üzerine Uygulama Yapılır mı?

Asbestli çatıların üzerine yeni kaplama veya GES uygulaması önerilmez. Bağlantı için levhaların delinmesi lif yayılmasına yol açabilir ve asbestli malzeme yapıda kalmaya devam eder.

Sık Sorulan Sorular

Eternit sökümünü siz mi yapıyorsunuz?

Asbest sökümü mevzuat gereği yetkili ve belgeli ekiplerce yapılır. Biz söküm sürecini yetkili firmayla koordine ediyor, ardından yeni çatıyı kuruyoruz.

Sağlam eternit çatı hemen sökülmeli mi?

Dokunulmamış ve sağlam levhalar lif yaymaz. Ancak çatı kırılgan hale gelmiş, su alıyorsa veya üzerinde çalışma yapılacaksa, yenileme planlanmalıdır.

Yenileme ne kadar sürer?

Süre; çatı alanına, söküm izin sürecine ve hava koşullarına bağlıdır. Söküm ve yeni çatı birlikte planlandığında iş programı netleşir.