
Bu yazıda
Endüstriyel tesislerde kullanılan boru izolasyon malzemeleri arasında en yaygın olanları taşyünü, camyünü ve elastomerik kauçuktur. Her biri farklı sıcaklık aralıklarında, farklı ortam koşullarında en iyi sonucu verir. Yanlış malzeme seçimi; sıcak hatlarda yalıtımın bozulmasına, soğuk hatlarda ise terlemeye ve yalıtım altında korozyona yol açar.
Malzeme Seçimini Belirleyen 4 Soru
- Hattın sıcaklığı nedir? Buhar ve kızgın yağ hatları ile soğuk su hatları tamamen farklı malzemeler ister.
- Nem ve yoğuşma riski var mı? Soğuk hatlarda malzemenin su buharını içeri almaması gerekir.
- Yangın gereksinimi nedir? Yangın riski olan alanlarda yanmaz malzemeler öne çıkar.
- Yalıtım nasıl korunacak? Dış ortam, darbe ve yıkama koşulları ceket seçimini belirler.
Taşyünü
Taşyünü, volkanik kayaçlardan elde edilen yanmaz bir mineral yalıtım malzemesidir. Yüksek sıcaklıklara dayanır ve bu nedenle buhar, kondens, kızgın yağ ve sıcak proses hatlarında en yaygın kullanılan malzemedir. Küçük ve orta çaplı borularda hazır boru kabuğu, büyük çaplarda ve kolektörlerde şilte olarak uygulanır.
- Avantajları: Yüksek sıcaklık dayanımı, yanmazlık, ses yalıtımı
- Dikkat edilmesi gereken: Islandığında yalıtım değeri düşer; mutlaka ceketle korunmalıdır
- Uygun hatlar: Buhar, kondens, kızgın yağ, sıcak proses hatları
Camyünü
Camyünü de yanmaz bir mineral yalıtım malzemesidir, ancak taşyününe göre daha düşük sıcaklıklara kadar kullanılır. Sıcak su ve ısıtma hatları gibi orta sıcaklıklı uygulamalarda ekonomik bir seçenektir.
- Avantajları: Hafiflik, ekonomiklik, yanmazlık
- Dikkat edilmesi gereken: Yüksek sıcaklıklı hatlar için uygun değildir; nemden korunmalıdır
- Uygun hatlar: Sıcak su, ısıtma ve düşük basınçlı hatlar
Elastomerik Kauçuk
Elastomerik kauçuk, kapalı hücreli yapısı sayesinde su buharı geçişine kendi bünyesinde direnç gösteren esnek bir yalıtım malzemesidir. Bu özelliği onu chiller, soğuk su ve soğutma hatlarının ilk tercihi yapar. Ek yerleri boşluksuz yapıştırıldığında, yalıtımın altına nem girmez.
- Avantajları: Buhar geçişine direnç, esneklik, kolay uygulama
- Dikkat edilmesi gereken: Kullanım sıcaklığı sınırlıdır; dış ortamda UV’ye karşı korunmalıdır
- Uygun hatlar: Chiller, soğuk su, soğutma ve klima hatları
Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Taşyünü | Camyünü | Elastomerik kauçuk |
|---|---|---|---|
| Sıcaklık aralığı | Yüksek sıcaklıklara kadar | Orta sıcaklıklar | Eksi sıcaklıklardan yaklaşık 100 °C’ye |
| Yangın davranışı | Yanmaz | Yanmaz | Ürüne göre değişir |
| Neme karşı | Ceketle korunmalı | Ceketle korunmalı | Buhar geçişine dirençli |
| Tipik kullanım | Buhar, kızgın yağ | Sıcak su, ısıtma | Chiller, soğuk su |
| Dış koruma | Alüminyum / paslanmaz ceket | Ceket veya folyo | UV koruması veya ceket |
Sıcaklık sınırları ürüne göre değişir; kesin değerler her ürünün teknik föyünde yer alır.
Kalınlık Nasıl Seçilir?
Malzeme kadar kalınlık da önemlidir. Sıcak hatlarda kalınlık; enerji kaybına ve yüzey sıcaklığına göre, soğuk hatlarda ise ortamın nemine ve çiy noktasına göre belirlenir. Hattınız için yaklaşık ısı kaybını ve yüzey sıcaklığını boru ısı kaybı hesaplayıcımızla, soğuk hatlarda terlemeyi önleyen minimum kalınlığı ise chiller hattı hesaplayıcımızla görebilirsiniz.
Ceketi Unutmayın
Mineral yünler ıslandığında işlevini büyük ölçüde kaybeder. Bu yüzden özellikle dış ortamdaki, darbe riski olan veya yıkama yapılan alanlardaki hatlarda yalıtımın alüminyum veya paslanmaz ceketle korunması gerekir. Ayrıntılar için ceket giydirme sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Soğuk hatlarda camyünü kullanılabilir mi?
Ancak kusursuz bir buhar kesiciyle ve çok dikkatli işçilikle. Buhar kesicide en küçük açıklık bile yalıtımın altında yoğuşmaya yol açar. Bu nedenle soğuk hatlarda genellikle elastomerik kauçuk tercih edilir.
Kızgın yağ hatlarında taşyünü güvenli mi?
Taşyünü yüksek sıcaklıklara dayanır. Ancak sızıntı riski olan flanş ve vanaların çevresinde, yağ emen gözenekli yalıtım yangın riski oluşturabilir; bu noktalarda kapalı gözenekli malzemeler ve tahliye ağızlı ceketler önerilir.
Vana ve flanşlar için hangi malzeme kullanılır?
Bakım ihtiyacı olan vana ve flanşlarda sökülüp takılabilen yalıtım ceketleri kullanılır. Ayrıntılar için vana ve flanş izolasyon ceketi sayfamıza bakabilirsiniz.
Hatlarınızı ücretsiz inceleyelim
Gebze merkezli ekibimiz Kocaeli ve İstanbul’daki tesislere hızla ulaşıyor. Hatlarınızı yerinde ölçüp kayıp raporu ve 48 saat içinde yazılı teklif sunuyoruz.
- Gebze ve çevresine aynı gün
- Sahada İSG uzmanı
- Belgeli ekip, giriş evrakı hazır


